DMW Merkezimiz; Almanya / Köln'dedir.

PROJE DÖNGÜSÜ YÖNETİMİ

Proje Yönetim Dünyası

Proje yönetim dünyası, dünya üzerindeki farklı fonlardan finansal destek sağlamak üzere çalışmaktadır. Amaç insanlık yararına (humanitarian) hizmet etmektir. Dünya genelinde on bir büyük fon vardır. Dünya Bankası, Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği gibi fonlar bunlardan en önemlisidir. Ayrıca büyük fonların haricinde, farklı konularda hizmet veren büyüklü küçüklü yüzlerce fon grubu vardır.

On bir büyük fon, her yıl ortalama 100 Milyar Dolarlık proje pazarını fonlamaktadır.  Bu fonlar; sağlık, eğitim, çevre, yoksullukla mücadele, bölgesel kalkınma, insan hakları, demokrasi, gibi pek çok alanda fonlama yapmaktadır.

Fonlardan faydalanmak için bilgi, birikim ve deneyim önemlidir. Dünya ölçeğinde düşünmek, lokal amaçları ve hedefleri, uygun bir proje tekniği ile yazmak ve projeyi değerlendirene bunu yansıtmak çok önemlidir. Bugün dünyada 100 bine yakın “Proje Yönetim Danışmanı” vardır. Avrupa Birliği’nde ise bu rakam yaklaşık 40 Bin seviyelerindedir. Aynı şekilde dünyada 20 Bine yakın bu konuda çalışan danışmanlık şirketi bulunmaktadır. Avrupa Birliği’nde ise 10 Bin danışmanlık şirketi vardır.

Kısaca söylemek gerekirse, dünyada 20 Bin danışmanlık şirketinde, 100 Bin Proje Yönetim Danışmanı, 100 Milyar Dolarlık pasta için, çok ciddi ve profesyonel projeler üretmektedir. Türkiye’de ise proje pazarına baktığımızda danışmanlık kavramının genel algıda sorunlar yaşadığını görüyoruz. Aynı şekilde danışmanlık kavramının genel bir tanımı ve alt başlıkları oluşturulmadığı için, çoğu zaman kavram kargaşası ortaya çıkmaktadır.

Proje Yönetim Uzmanlığı, genel danışmanlık kavramı içinde, tamamen bağımsız ve kendine özgü bir uzmanlık gerektirmektedir. Ülkemiz de bu konuda son yıllarda olumlu gelişmeler olsa da genel olarak son derece yetersizdir. Donanım, bilgi birikimi ve uygulama süreçlerinde uzmanlaşma düzeyinde çokça sıkıntılar yaşanmaktadır.

Türkiye’de uzman eksikliği sebebi ile dünyadaki fon pazarından yeterince faydalanamadığı gibi, ülke yönetimine sunulmuş olan ve kullanıma açılan kaynakları da yeterince kullanamamaktadır.

Türkiye’de AB kaynakları dışında, doğrudan devlet kurumları tarafından verilen hibeler de bulunmaktadır. Bunlardan en önemlisi Kalkınma Ajanslarıdır. Özel sektör kuruluşları da yeni yeni hibe ve fonlar oluşturarak, sosyal sorumluluk çerçevesinde fon desteği sağlamaktadır.

Avrupa Birliği (AB) Proje Pazarı

AB Projeleri genel anlamda, AB devlet kurumları destekli ve özel kaynaklar olmak üzere iki sınıfa ayırabiliriz.

AB devlet destekli projeler; kurumlar düzeyinde daha çok eğitim, sağlık, alt yapı, kırsal kalkınma, bilim, sanayi, teknoloji, Ar-Ge, tarım, güvenlik gibi alanlarda destekler verilmektedir. Bu tür projeler daha çok kamu otoritesinin ortaya koyduğu temel ilkeler ve politikalar çerçevesinde hazırlanmaktadır. Avrupa Konseyi ve AB Kaynaklı fonlar bu alanda değerlendirilebilir. Bu projeler daha çok kar amacı gütmeyen sivil toplum örgütleri aracılığıyla verilmektedir. Ayrıca ticari kuruluşlara ve KOBİ’lere yönelik özel desteklerde bulunmaktadır.

Özel kaynaklı projeler; daha çok vakıflar veya şirketler tarafından oluşturulan fonlar üzerinden verilmektedir. 

AB Proje bütçeleri konularına göre 10 Bin EURO ile başlayıp, 750 Bin EURO’ya kadar uzanabilmektedir. Her bir proje, konusuna ve kapsamına göre değerlendirilmektedir.  Bazı durumlarda bu rakamlar, 2 Milyon ile 10 Milyon EURO arasında değişebilmektedir. Bu tür projeler global amaçlı ve çoklu ortaklı projelerde görülmektedir.

AB’nin 3 temel finansal kaynağı vardır. Bunlar;

  • Dış yardımlar,
  • Bölgesel Politikalar ve Yapısal Fonlar Kapsamındaki Finansal Araçlar,
  • Tematik Alanlardaki Politikalara Yönelik Finansal Araçlar.

Proje Döngüsü Yönetimi (PDY) Nedir?

Fikir aşamasından, tamamlanma aşamasına kadar geçen sürede, uygulama ve değerlendirme yöntemini ortaya koyan bir sistem bütünüdür. Diğer bir değişle PDY, bir proje fikrinin, hedef, risk ve faaliyetlerini şeffaf ve analitik bir şekilde özetleyen,Mantıksal Çerçeve Yaklaşımı” temeline dayanan yöntem ve sistematik bütünüdür.

Proje Döngüsü Yönetimi (PDY) Amaçları ve Yararları

PDY, proje tasarım kalitesini artırır ve süreci daha kolay analiz etmemizi sağlar. Ayrıca uygulama etkinliğini artırarak, sürekliliği gözeten ve kaliteyi artıran argümanları ortaya koymamıza yardımcı olur. Böylece PDY hazırlarken, hedef grupların;

  • Yeterlilik düzeylerinin artırılır.
  • İhtiyaçları belirlenir.
  • Tüm paydaşların katılımı sağlanır.
  • Risklerin ve başarıların dikkate alınması sağlanır.
  • Etkinin sürekli olması sağlanır.

Proje Döngüsü Yönetimi (PDY) Temel Prensipleri

  • Durum tespiti, sorun analiz ve çözüm üretme aşamalarının tasarlanması,
  • Hedef grupların gerçek problemlerinin tespit edilmesi,
  • Talebe yönelik çözümlerin üretilmesi,
  • Proje amacının, faydalarının, gerçekçi ve uygulanabilir olması,
  • Kadın erkek fırsat eşitliği dengesi kurulması,
  • Tüm paydaşların etkin katılımının sağlanması,
  • Sürdürülebilirlik ilkesinin olması,
  • Proje sonuçlarının (çıktılar) amaca ve faaliyete uygun olması,
  • İzleme ve değerlendirmelerin doğrulanabilir olması,
  • Faaliyetlerin uygulanması esnasındaki risklerin öngörülebilmesi,
  • Faaliyetlerin gerçekleştirilmesi esnasında ayni ve nakdi kaynakların belirtilmesi,
  • Raporlama tekniklerinin belirtilmesi ve raporların yayınlanabilir olması,
  • Mantıksal çerçeve yaklaşımına uygulanabilir olması,

Kısacası;

  • Proje Ekibi hazırlanmalı,
  • Mevcut durum ortaya konulmalı,
  • Proje nerede ve nasıl yapılacak bilinmeli,
  • Takvim belirlenmeli,
  • Ortaklar seçilmeli,

Projenin Başarısızlık Nedenleri

  • Mevcut durumun yetersiz analizi,
  • Projelerin hedef gruplarla ilgili olmaması,
  • Stratejik çerçevenin belirsizliği,
  • Risklerin yeterince dikkate alınmaması,
  • Kısa vadeli bakış açısı,
  • Geçmiş deneyimlerin yeni projelerde dikkate alınmaması,
  • Faaliyet tabanlı uygulama ve planlama,
  • Doğrulanabilir olmayan proje çıktıları,
  • Yetersiz proje dokümanları,